Lezen & leren

Is lezen moeilijk?

Leerlingen hebben moeite met taal. Dat merk ik bij het controleren van huiswerk, bij het maken van vragen, bij het bespreken van de lesstof, bij proefwerken en SO’s en bij mijn uitleg. Het valt mij op (uit de enquête onder de leerlingen) dat veel leerlingen vinden dat ze weinig moeite hebben met het beantwoorden van tekstvragen en dat ze de meeste woorden in de schoolboeken begrijpen. Volgens mij hebben ze daar juist wél regelmatig moeite mee en zijn er véél woorden die ze niet goed begrijpen.

Schoolboeken gebruiken vaak moeilijke woorden. Leerlingen negeren deze moeilijke woorden vaak gewoon (zeggen ze zelf). Ook durven ze niet altijd te zeggen dat ze het woord niet begrijpen, uit angst dat ze ‘dom’ overkomen.

Leerlingen vinden dat ze geen moeite hebben met het beantwoorden van tekstvragen. Dat klopt voor de simpele, letterlijke opzoekvragen. Maar met de toepassings- en inzichtvragen hebben de meeste leerlingen meer moeite. Interessant is wel dat negen leerlingen aangeven dat ze graag meer hulp willen bij het beantwoorden van vragen.

Het is opvallend om te zien dat veel leerlingen vaak kunnen vertellen waar de tekst over gaat. Eén van de grootste struikelblokken voor leerlingen bij mijn vak is het vinden en begrijpen van verbanden in paragrafen en tussen paragrafen. Ze zijn wel in staat om de tekst te leren, maar niet altijd om de tekst te begrijpen.

Ten slotte merk ik een verschil tussen het begrijpen van (toets)vragen en het denken te begrijpen van vragen. Het komt wel voor dat leerlingen de vraag anders interpreteren dan eigenlijk de bedoeling is. Ze hebben dan echter wel het idee dat ze de vraag goed hebben begrepen.

Wim Steegmans, docent Geschiedenis (Havo en VWO)